văn bản
Định nghĩa
- Danh từ:
- Sản phẩm ngôn ngữ viết: "văn bản" chỉ một đơn vị thông tin hoàn chỉnh được trình bày dưới dạng chữ viết, có cấu trúc logic và mục đích giao tiếp cụ thể. Đây là khái niệm rộng, bao gồm mọi thứ từ câu đơn giản đến tài liệu phức tạp.
- Tài liệu chính thức: "văn bản" thường được dùng để chỉ các giấy tờ hành chính, pháp lý hoặc quy phạm, như hợp đồng, nghị định, thư từ chính thức.
- Tác phẩm viết: "văn bản" cũng có thể chỉ một tác phẩm văn học, khoa học hoặc báo chí được viết ra.
Ví dụ sử dụng
Sản phẩm ngôn ngữ viết:
- Văn bản này giải thích rõ quy trình tuyển dụng. (Tài liệu viết này trình bày chi tiết cách thức tuyển dụng.)
- Học sinh cần đọc kỹ văn bản trước khi trả lời câu hỏi. (Học sinh phải nắm nội dung bài viết trước khi làm bài.)
Tài liệu chính thức:
- Công ty vừa ban hành văn bản mới về chính sách lương. (Doanh nghiệp đã phát hành giấy tờ quy định mới về lương.)
- Văn bản pháp lý này có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1. (Tài liệu luật này bắt đầu có giá trị từ mùng 1 tháng 1.)
Tác phẩm viết:
- Văn bản "Truyện Kiều" là kiệt tác của Nguyễn Du. (Tác phẩm viết "Truyện Kiều" là tuyệt tác của Nguyễn Du.)
Các cách sử dụng nâng cao
"văn bản hoá": quá trình chuyển đổi thông tin từ dạng lời nói hoặc tư duy thành tài liệu viết chính thức.
- Cần văn bản hoá các quyết định miệng để tránh nhầm lẫn. (Phải ghi lại các quyết định nói thành văn bản để đảm bảo rõ ràng.)
"văn bản điện tử": tài liệu được tạo và lưu trữ dưới dạng kỹ thuật số.
- Hệ thống quản lý văn bản điện tử giúp tiết kiệm giấy tờ. (Phần mềm quản lý tài liệu số giúp giảm sử dụng giấy.)
Biến thể và từ gần giống
Bản văn (danh từ): phiên bản cụ thể của một văn bản, thường dùng trong ngữ cảnh ít trang trọng.
- Bản văn thảo này cần được chỉnh sửa thêm. (Phiên bản viết tay này cần sửa lại.)
Văn kiện (danh từ): tài liệu chính thức, quan trọng, thường dùng trong chính trị hoặc ngoại giao.
- Các nước ký văn kiện hợp tác kinh tế. (Các quốc gia ký tài liệu hợp tác kinh tế.)
Từ đồng nghĩa
- Tài liệu: văn bản chứa thông tin cụ thể, thường có tính hành chính hoặc học thuật.
- Giấy tờ: văn bản thường dùng trong giao dịch hành chính hoặc pháp lý.
- Bài viết: văn bản ngắn, thường có tính báo chí hoặc học thuật.
Thành ngữ liên quan
- Văn bản trắng đen: văn bản rõ ràng, minh bạch, không có điều mơ hồ.
- Hợp đồng phải được viết thành văn bản trắng đen. (Hợp đồng cần được ghi rõ ràng, không để chỗ hiểu sai.)